Wat maakt gevaar zo onweerstaanbaar? Hoe kan dreiging verbinden? En wat doet dat met een mens? Lobke Leirens en Maxim Storms storten zich voor het eerst expliciet en vol overgave in de horrortraditie met ‘Marshmallow BBQ’, een zoektocht doorheen de rauwe krachten van angst, beweging en expressie.
Wat mag het publiek verwachten van een avond Leirens & Storms?
Maxim: Lobke en ik hebben een voorliefde voor het groteske en absurde. We zoeken het ‘niet-naturelle’ op en onderzoeken hoe geloofwaardig dat kan worden, onder meer door te transformeren in abstracte personages die toch heel herkenbaar zijn. Onze voorstellingen hebben altijd een zekere intensiteit.
Lobke: We starten vanuit het fysieke. We spelen met het vervormen van het lichaam en zoeken de grenzen op van hoe het kan bewegen. Onze voorstellingen zijn erg explosief, met veel beweging, ritme en klank. Ze bevatten ook zelden tekst. En als er toch tekst in zit, behandelen we taal als beweging. Hoe kan taal een partituur worden zoals een muziekstuk dat kan?
De voorstelling is op het moment van dit gesprek nog in ontwikkeling. Wat kunnen jullie er al over kwijt?
Lobke: 'MMBBQ’ heeft het meest duidelijke startpunt dat we ooit al hebben gehad. We vertrekken vanuit de b-horrorfilm en een typisch scenario: een groep gaat kamperen, off the grid, en wordt geconfronteerd met een monster dat al dan niet bestaat. Het monster manifesteert zich als een salvo aan hittegolven, stormen en plagen, maar ook in een écht monster, en in de constellatie en verbrokkeling binnen de groep.
Maxim: Voor ons is dat uitzonderlijk anekdotisch. Onze eerdere voorstellingen hadden een ‘vager’ startpunt. Meestal weet het publiek niet exact wat er aan de hand is of waar de personages zich bevinden. We halen bewust de anekdotiek weg zodat de focus op de personages ligt, en de situaties waarin ze belanden.
Betekent dat ook dat jullie niet per se een bepaalde boodschap willen brengen?
Lobke: We proberen geen commentaar te geven op wat we tonen. Natuurlijk hebben we een interpretatie van onze voorstelling, maar we willen het publiek de ruimte geven om er zelf betekenis in te leggen.
De voorstelling draait rond ‘geënsceneerde angst die verbindt en verenigt’. Hoe kan angst mensen samenbrengen?
Lobke: Dat is één van de dingen die we onderzoeken tijdens ons repetitieproces. Het is een exploratie van hoe we als mensen omgaan met angst, en geënsceneerde angst. Angst wekt weerzin op, maar ook adrenaline en nieuwsgierigheid. Wij stellen ons onder meer de vraag wat er gebeurt als je niet vanuit die weerzin handelt, maar vanuit die nieuwsgierigheid. Wat als je daar verbinding in vindt?
Maxim: Denk aan de enge verhalen die we elkaar vertellen rond een kampvuur. In die momenten kan angst iets euforisch en spannend brengen, en een groep verbinden. Maar dat werkt ook in de andere richting: als iemand een verhaal gelooft, en de ander niet — hoe kan dat dan verdeeldheid zaaien?
Jullie stellen ook de vraag: “Wat maakt gevaar aantrekkelijk?” Wat is jullie eigen antwoord daarop?
Maxim: Waarom zijn mensen zo geïntrigeerd door het monster van Loch Ness, Bigfoot of aliens? Waarom is dat spannend, tot je effectief een monster tegenkomt? Volgens mij is een groot deel van de aantrekkingskracht van gevaar dat het onzichtbaar blijft.
Daar spelen we ook scenografisch op in. We vinden het interessant om met zo weinig mogelijk decor het juiste universum te creëren. Onze lichttechnicus en ontwerper Geert Vanoorlé creëert ongelofelijke werelden met een lichtplan. De rest vullen we als spelers en publiek zelf in. Dat past binnen de idee dat de kracht van gevaar de ongrijpbaarheid is. Plus: in een horrorfilm wordt de bron van de angst vaak ook niet getoond.
Ik hou van de ambiguïteit van iets niet willen zien, en toch niet kunnen wegkijken.Lobke Leirens
Jullie laten zich vaak inspireren door het horrorgenre. Vanwaar die fascinatie?
Lobke: Ik ging als kind bijna elke week naar de videotheek om horrorfilms te huren. Ik hou van de ambiguïteit van iets niet willen zien, en toch niet kunnen wegkijken. Het gevoel van gewillig bang gemaakt worden, vind ik heel fascinerend.
Wat ons ook aanspreekt in b-horrorfilms is de banaliteit van de dialogen. Uitspraken als ‘Seriously?’ komen vaak terug. Dat zegt zo weinig, en toch maakt het onlosmakelijk deel uit van het ritme en de sfeer van zo’n film.
Maxim: Soms worden heel filosofische dingen op een heel naïeve manier gebracht. Zoals iemand die al te vaak zegt ‘I’m gonna die!’. Dat is bijna komisch, terwijl het best een heftige zin is om uit te spreken.
Lobke: We vinden het leuk om te onderzoeken hoe we die oneliners en dialogen kunnen transformeren. We vertrekken van een cliché scenario en spelen met die conventies om tot een heel eigen taal te komen waarin we die banaliteit in de verf zetten. Dat doen we ook met de personages. Vertrekken vanuit clichés, om mogelijks te stranden bij een anti-cliché of anti-archetypen.
Maxim: Daarnaast houden we van de overdaad van de b-horrorfilm. Het geschreeuw en de afgerukte ledematen. Maar ook de manipulatieve technieken, zoals de continue dreigende muziek. Ook daar willen we mee spelen door net op banale momenten te spannende melodieën te gebruiken en omgekeerd.
We zoeken het ‘niet-naturelle’ op en onderzoeken hoe geloofwaardig dat kan wordenMaxim Storms
Jullie spraken net al over ‘komisch’. ‘MMBBQ’ bevat ook humor. Hoe rijm je dat met het thema van horror en angst?
Lobke: Het absurde brengt de vreemdste dingen samen. We vinden een scène pas goed als ze én grappig én gruwelijk én filosofisch is. We willen iets brengen dat constant een open karakter heeft. Sommige mensen vinden iets hilarisch, terwijl anderen exact dezelfde scène tragisch vinden. Dat is voor ons het teken dat we in het juiste gebied zitten.
Het humoristische zit vaak in de personages. Net als in b-horrorfilms zijn de personages in ‘MMBBQ’ onwetende figuren die continu tegenslagen te verduren krijgen en toch doorgaan. In die voortdurende opeenvolging van verwachting en teleurstelling zit voor ons iets tragikomisch.
Zijn jullie zelf uit jullie comfortzone gestapt voor deze voorstelling?
Lobke: Toch wel. Wat nieuw is voor ons, is dat we voor het eerst extra spelers uitnodigen: Marjan De Schutter, Maliqa Fye en Emma Browaeys. Als duo werken we altijd heel organisch. Er is een startidee, en daaruit volgen improvisaties en transformaties. Nu hebben we drie extra spelers betrokken. Dat betekent dat we meer gestructureerd te werk moeten gaan. Er moet een scenario klaarliggen, en er moet beeld en beweging klaarstaan voor de gezamenlijke repetities starten. Dat is een compleet andere manier van werken. Gelukkig zal Jan Steen ons opnieuw coachen. Hij biedt altijd frisse inzichten.
Hoe past ‘MMBBQ’ in jullie œuvre?
Lobke: We schuiven voor het eerst onze fascinatie voor horror op de voorgrond. In ons eerder werk voelde je dat al wel, maar dit is de eerste keer dat we expliciet starten vanuit horror. Dat benoemen en daar een heel team bij betrekken, voelt als een mijlpaal. ‘MMBBQ’ is in dat opzicht een belangrijke voorstelling voor ons.
Maxim: Het is ook de eerste keer dat alles in ons œuvre zo mooi samenkomt. Ik denk of hoop dat dit misschien wel ons ‘magnum opus’ wordt.
Maxim Storms & Lobke Leirens