Wat als feiten er niet meer toe doen en ‘de werkelijkheid’ alleen nog draait om emotie en manipulatie? Dat is de vraag die Sara Vertongen en Rashif El Kaoui van Het nieuwstedelijk zich stellen in ‘Kellyanne Conway – The Musical’, een intrigerende muzikale satire met een revolutionaire toets.
De voorstelling vertrekt vanuit de figuur van Kellyanne Conway, de campagnemanager van Trump tijdens zijn eerste kandidatuur. Wat is er zo intrigerend aan haar?
Sara: Zij was de eerste die de term ‘alternatieve feiten’ gebruikte en de idee introduceerde dat ook harde feiten voor interpretatie vatbaar zijn. Dat vind ik intrigerend. Ik vroeg me meteen af: hoe ver kan je daarin gaan?
Rashif: In de voorstelling verdiepen we ons in het politieke landschap van vandaag. Hoe worden we bespeeld? Wat als we dat doortrekken? En wat als we die trucjes zélf gaan toepassen? We analyseren de technieken van Conway en gebruiken ze als uitgangspunt voor een soort masterclass in manipulatie.
Jij geeft in het dagelijks leven ook masterclasses, Rashif. Leunt de voorstelling aan bij jullie eigen ervaringen?
Rashif: Het is een uitvergroting van onszelf. Bij theater weet je dat de mogelijkheid bestaat dat de dingen die je ziet niet waar of overdreven zijn. In deze voorstelling zeggen we van bij het begin wat we gaan doen. Dat zorgt meteen voor authenticiteit. Bovendien leunt wat we doen en zeggen dan ook nog eens dicht aan bij onze eigen realiteit.
Sara: Rashif geeft zijn masterclass vanuit zijn eigen expertise. Mijn wanhoop op de scène is ook écht ‘de wanhoop van Sara’. Het is heel persoonlijk.
Ondanks die wanhoop geven jullie aan voorzichtig te willen zijn met een zoveelste politiek stuk. Hoe uit zich dat?
Sara: We tonen hoe en waarom bepaalde figuren zich van bepaalde trucs bedienen, tot in het absurde, zodat mensen daar kritisch vragen bij kunnen stellen. Maar we willen vooral hoop brengen en het publiek eraan herinneren dat je de werkelijkheid ook kan bevechten op een manier die vreugde brengt. Activisme met glitter en clownsneuzen, noemen we dat.
Hebben jullie er daarom voor gekozen om een musical te maken? Is er meer nood aan die ‘kleur’ van kritiek?
Sara: Ja. Met feiten overtuig je niemand meer. Je moet iets vinden dat je gemeenschappelijk hebt, en er is niets dat zo verbindt als muziek.
Rashif: Het muzikale is ook geen gimmick. Het creatieproces is begonnen bij de muziek. We hebben allemaal eigen nummers geschreven. Er zit soms veel informatie in, maar het zijn ook goeie liedjes. We vervallen niet in parodie.
Houden jullie zich aan de klassieke conventies van het genre?
Sara: We doen aan genrebending. ‘Kellyanne Conway’ is een satire waarin muzieknummers worden ingezet om het verhaal verder te brengen. We volgen de klassieke structuur van een musical, maar onze vorm is theatraler.
Klassieke musicals gaan vaak niet over het hier en nu, terwijl musical wel politiek kàn zijn. Onlangs werd een voorstelling van Les Misérables stilgelegd door een protestactie voor Palestina. Dat vond men vervelend, terwijl die musical net over revolutie gaat. Soms wordt het genre alleen gezien als ‘jazz hands’, terwijl musical ook een boodschap kan brengen. Dat hebben we hier alle eer aangedaan.
Maar het publiek mag óók nog ‘jazz hands’ verwachten?
Sara: Zeker. Alle musicalelementen zitten erin, én een dosis humor. We horen dat mensen nog nooit zo gelachen hebben met een Het nieuwstedelijk-stuk. Dat is het mooie: de boodschap is kritisch, maar het publiek gaat vol energie weer buiten. Dat is de bedoeling.
tekst: Bureau wit
Het Nieuwstedelijk